Epilepsie
Epilepsie of vallende ziekte is een aandoening van de hersenen die er toe leidt
dat de patiënt tijdelijk de controle over een deel van zijn lichaamsfuncties
verliest. Bekend zijn de toevallen waarbij de hond omvalt, hevige spierkrampen
krijgt, schuimbekt en urine of ontlasting laat lopen. Er zijn echter ook mildere
vormen van epilepsie.
Oorzaken
Zoals gezegd wordt epilepsie veroorzaakt door een storing in de functie van de
hersencellen. De oorzaak van deze storing kan gelegen zijn in de hersencellen
zelf, maar ook allerlei ziekten elders in het lichaam kunnen de epilepsie
veroorzaken. In enkele gevallen kunnen de problemen zelfs ontstaan door een
gedragsafwijking, bijvoorbeeld een hond die heel erg bang is. In veruit de
meeste gevallen is er echter geen duidelijke andere afwijking te vinden en is er
spraken van een kortdurende, tijdelijke ontregeling van de hersenfunctie. We
spreken dan van primaire epilepsie.
Voorkomen
Epilepsie komt regelmatig voor bij honden. Sommige rassen zijn duidelijk
gevoeliger dan andere (voorbeelden zij Poedels, Welsh Springer Spaniels en
Duitse Staanders), maar het kan bij ieder ras voorkomen. Echte (primaire)
epilepsie komt zelden voor bij honden jonger dan acht maanden. Meestal openbaart
de ziekte zich tussen het eerste en derde levensjaar. Bij oude dieren is er vaak
een andere oorzaak. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld hersenbloedingen
of gezwellen.
Diagnose
Het is voor ons dierenartsen niet eenvoudig om vast te stellen of een dier
epilepsie heeft. De toevallen duren zo kort dat de patiënt bijna altijd al weer
uit de aanval is bijgekomen bij binnenkomst in de kliniek. Het verhaal van de
eigenaar is daarom van groot belang. We willen graag weten hoe oud het dier is,
hoe vaak de aanvallen optreden, hoelang ze duren, of er ook andere klachten zijn
enzovoorts. Een probleem hierbij is dat de aanvallen meestal komen als het dier
in rust is, dus vaak 's nachts. Het is daarom goed mogelijk dat een dier al
meerdere aanvallen gehad heeft voordat het de baas opvalt. Uw huisdier wordt
altijd uitgebreid onderzocht. Eventueel kan beslist worden tot aanvullend
onderzoek. Dit kan bestaan uit bloedonderzoek, röntgenfoto’s, een hartfilmpje en
gedragsonderzoek.
Behandeling
Aangezien de aanvallen maar kort duren en vanzelf verdwijnen is het niet altijd
nodig om een epilepsie patiënt te behandelen. Een vuistregel is: als het dier
niet vaker dan eens per zes weken een toeval heeft en deze toevallen mild van
aard zijn dan is behandeling niet noodzakelijk. Komen de toevallen vaker of kort
achter elkaar of heeft de patiënt zware toevallen, die langer dan 10 minuten
duren, dan is het raadzaam contact op te nemen met de dierenarts.
De volgende punten zijn handig om te weten:
Sommige honden voelen een aanval aankomen en vertonen op dat moment vreemd
gedrag dat zich elke keer herhaal. We weten dat mensen niets weten van de
aanval, dus gaan we ervan uit dat een hond er eveneens niets van merkt. Als uw
hond een aanval heeft raak niet in paniek. Rust is ook voor de hond het
allerbeste dus geen fel licht of harde geluiden. Nooit de tong uit de mond
trekken, want uw hond weet niet wat hij doet en zal per ongeluk bijten en
krabben. Voorkom verwondingen doordat uw hond ergens afvalt of tegen meubilair
aanvalt. Bovenal, denk aan uw eigen veiligheid!
Er zijn een aantal soorten medicijnen die gebruikt worden bij epilepsie, waarvan
fenobarbital de belangrijkste is. Bijwerkingen zijn slaperigheid, veel drinken
en plassen en in uitzonderlijke gevallen kan soms leverbeschadiging optreden.
Bij honden die niet reageren op de fenobarbital kunnen er ook andere medicijnen
worden gebruikt. Voor elke behandeling geldt dat veranderingen in dosering en
medicijn het best onder directe begeleiding van een dierenarts kan plaatsvinden.
Bij twijfel over de juiste dosering kan deze door middel van een bloedonderzoek
worden vastgesteld.
Erfelijkheid
Primaire epilepsie is een aangeboren en waarschijnlijk erfelijk gebrek. Het is
dus verstandig om niet te fokken met dieren die er aan lijden.